LỊCH SỬ
Gắn với Phúc Vương Tranh - nhân vật lịch sử được ghi chép trong sử sách, thể hiện truyền thống đạo lý "uống nước nhớ nguồn" sâu sắc của cộng đồng cư dân Tây Mỗ.



Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật
Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia (QĐ số 490/QĐ ngày 22/4/1992)
Đền Am là một mắt xích quan trọng trong quần thể văn hóa - tín ngưỡng Tây Mỗ, phụng thờ vị hoàng tử nổi tiếng thông minh, học rộng, đức độ; bảo tồn nhiều hiện vật quý giá như cỗ song loan, phù điêu Ngũ Hổ, chuông đồng, bộ bát bửu và hệ thống văn bia đá qua các triều đại.
Thuyết minh Đền Am (Lệ Vương Từ)





Đền Am (còn gọi là Đền Tây Am hoặc Lệ Vương từ) tọa lạc tại tổ dân phố Thống Nhất, phường Tây Mỗ, thành phố Hà Nội. Đây là di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật lâu đời phụng thờ Phúc Vương Tranh - hoàng tử thứ sáu của vua Lê Thánh Tông, người có thân mẫu quê ở Tây Mỗ.
Ngày 22/4/1992, Đền Am cùng Đình Tây Mỗ vinh dự được Bộ Văn hóa, Thông tin và Thể thao (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia theo Quyết định số 490/QĐ.
Đền được xây dựng để thờ Phúc Vương Tranh (1467 - 1500), con thứ sáu của vua Lê Thánh Tông. Sử sách ghi nhận ông là bậc hoàng thân thông minh, học rộng, đức độ. Theo truyền thống địa phương, sau khi ngài mất, thi hài được triều đình cho rước về quê ngoại tại Tây Mỗ an táng và nhân dân lập đền thờ phụng.
Di tích còn lưu giữ nhiều dấu tích lịch sử và hiện vật có giá trị từ thế kỷ XIX. Đền đã được tu bổ, tôn tạo qua nhiều giai đoạn; đặc biệt, đợt tu bổ năm 2010 nhân dịp Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội đã góp phần bảo tồn toàn diện các hạng mục kiến trúc cổ, cải thiện cảnh quan ao hồ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của nhân dân.
Gắn với Phúc Vương Tranh - nhân vật lịch sử được ghi chép trong sử sách, thể hiện truyền thống đạo lý "uống nước nhớ nguồn" sâu sắc của cộng đồng cư dân Tây Mỗ.


Là trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng thiêng liêng của nhân dân Tây Mỗ; hằng năm tổ chức trang trọng lễ hội ngày sinh (27/3 âm lịch) và lễ giỗ Phúc Vương (6/8 âm lịch).


Kiến trúc truyền thống hình chuôi vồ quy mô vừa, bộ vì kèo tạo tác kiểu "kèo cầu - cánh ác", không gian hài hòa cùng mặt nước ao xanh và cây cổ thụ rợp bóng.


Bảo lưu hệ thống cổ vật và điêu khắc nghệ thuật cao thời Nguyễn: cỗ song loan thế kỷ XIX, long ngai thờ, phù điêu Ngũ Hổ, nghệ thuật đắp nổi sành sứ trên bình phong và tượng Nghê sành sứ.


Con thứ sáu của vua Lê Thánh Tông, thân mẫu người Tây Mỗ; thông minh, học rộng, đức độ, sau khi mất được triều đình đưa về quê ngoại an táng và nhân dân lập đền thờ đời đời phụng kính.


Đền Am quay hướng Đông, có kiến trúc tổng thể hình chuôi vồ kết nối theo sơ đồ gợi ý: Nghi môn → Bình phong → Sân đền → Tiền tế → Hậu cung, mở ra không gian tâm linh u tịch và uy nghiêm.
Không gian yên tĩnh với ao nước lớn phía trước đền điều hòa vi khí hậu, soi bóng những tán cây cổ thụ trăm năm tuổi với những chùm rễ đa rủ xuống như bức rèm thiên nhiên bao bọc sân đền.
Bức bình phong rêu phong án ngữ trước sân đền đắp nổi chữ Thọ tròn ở trung tâm, đỉnh đắp lưỡng long chầu nguyệt, hai bên cánh là các mảng phù điêu sành sứ tinh xảo với đồ án Tứ linh và Rùa đội hoa sen (Quy - Liên).
Tòa Tiền tế 3 gian mái ngói ta rêu phong, hệ vì kèo làm theo kiểu "kèo cầu - cánh ác" truyền thống. Trước hiên đặt đỉnh hương đá tam sơn chạm mây nguyên khối uy nghiêm giữa đôi đèn đá và cột đồng trụ vươn cao.
Đền Am bảo lưu hệ thống văn bia đá Hán Nôm quý giá gắn liền trong tường gạch cổ, tiêu biểu là bia thời vua Thành Thái và văn bia "Tập Thiện Hội Bi" (集善會碑) đục khắc hình rồng và hoa sen ghi nhận công đức tiền nhân.
TƯ LIỆU HÌNH ẢNH
Nhấp chọn ảnh để xem kích thước lớn kèm chú thích khảo sát chi tiết.
Chuông đồng cổ tế tự đúc thời Nguyễn lưu giữ âm vang tâm linh và bài minh văn giá trị qua các thế hệ cư dân làng Tây Mỗ.


Tác phẩm nghệ thuật dân gian thể hiện uy lực trấn giữ ngũ phương bảo hộ chốn linh từ nơi Hậu cung.



Hệ thống văn bia ghi chép lịch sử hình thành, các đợt trùng tu và danh sách tiền nhân công đức.



Lư hương đá nguyên khối chạm hoa văn mây cuộn uy nghiêm phục vụ các khóa lễ tưởng niệm.


Hiện vật điêu khắc gỗ tinh xảo tiêu biểu của mỹ thuật thế kỷ XIX với nghệ thuật chạm lộng, chạm thủng tỉ mỉ.
Đồ tế tự cổ sơn son thếp vàng lưu giữ tôn nghiêm tại Hậu cung.


Dàn vũ khí và biểu trưng quyền uy nghi lễ tế tự truyền thống.
Tư liệu Hán Nôm công nhận sự phụng thờ chính thức của triều đình đối với Phúc Vương.
TƯ LIỆU HIỆN VẬTTƯ LIỆU HIỆN VẬT
Hằng năm tại Đền Am diễn ra hai dịp lễ tế trọng thể: Lễ hội ngày sinh của Phúc Vương (27 tháng 3 âm lịch) và Lễ giỗ (ngày 6 tháng 8 âm lịch) tưởng nhớ công đức hoàng tử thứ sáu vua Lê Thánh Tông.
Đang tải liên kết lễ hội…
KHÁM PHÁ KHÔNG GIAN
Thư viện số Đền Am định hướng số hóa toàn cảnh kiến trúc, ao nước và cây cổ thụ, hệ thống bia đá cổ, cỗ song loan, phù điêu Ngũ Hổ, long ngai, chuông đồng, video lễ hội 27/3 âm lịch và ảnh VR360. Hồ sơ chuyên sâu sẽ giới thiệu lý lịch di tích, tư liệu Hán Nôm, bản vẽ kiến trúc và hồ sơ tu bổ.

Được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1992

Được xếp hạng Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1993 (QĐ số 774-QĐ/BT)

Di tích cấp Thành phố năm 2025 · Khởi dựng trước năm 1720

Di tích cấp Thành phố năm 2009 · Địa chỉ đỏ kháng chiến

Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia · Làng cổ Ba Lật

Di tích Quốc gia năm 1995 · Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

Di tích cấp Thành phố năm 2010 · Tên chữ: Phúc Lâm Tự

Di tích Quốc gia năm 1995 · Thế kỷ XVII - XVIII

Di tích Quốc gia năm 1993 · Khởi dựng từ thời Lý

Di tích Lịch sử cấp Quốc gia (QĐ số 235-VH/QĐ) · Biểu tượng đạo hiếu

Di tích Lịch sử cấp Quốc gia (QĐ số 235-VH/QĐ) · Thờ Tham tụng Nguyễn Quý Kính

Di tích Lịch sử cấp Quốc gia năm 1990 · Thờ Thám hoa Nguyễn Quý Đức

Di tích Quốc gia năm 1986 · Tam Đại Vương Từ Đường